Zahirüddin Muhammed Babür Mirza, Bâbur Şah

babür-şah-Zahirüddin Muhammed Babür Mirza, Babûr Şah, 14 Şubat 1483’te Türkistan’ın Fergana ülkesinde doğdu. Büyük Timur’un 52 kuşaktan torunu. Babası Ömer Şeyh Mirza, Fergana hükümdarı idi. Sultan Ebu Said Mirza’nın 4. oğlu olan Ömer Şeyh Mirza, 28 Haziran 1494’te 38 yaşında Ahsi şehrinde ölünce, 3. oğlunun büyüğü olan Bâbur, Fergana tahtına geçti. Semerkand’da Türkistan hakanlığı tahtında oturan amcasını metbu tanıyordu. Henüz 11,5 yaşını bile tamamlamamıştı. Amcasının ölümünden sonra, 3 defa Türkistan imparatorluğu tahtına oturdu; üçüncüsünde atası Timur’un başkentinden kovuldu. Bu şekilde Timuroğulları’nın sonuncu Türkistan hakanı oldu. 1504 haziranında yalnız imparatorluk tahtını değil, baba mirası olan Fergana’yı bile rakibi Şıban Han’a kaptırdı.  Bu anda Sultan Bâbur’e mahfolmuş bir genç nazarıyla bakılıyordu. 21 yaşında idi. Çevresinden ayrılmayan ve şahsına şiddetle bağlı kalan bir avuç insan güneye indi. 9 Ekim 1504 haziranında Kâbil’i fethedip başkent yaptı. Aynı zamanda Gazne’yi aldı ve bir kaç yıl içinde Afganistan’ın büyük bir kısmını içine alan bir krallık kurdu. Ancak gözü, atalarının ülkesinde, Türkistan’da idi. Bir ara İran’ın Türk Safevi hükümdarı Şah İsmail tarafından desteklendi. Ancak Şah İsmail 1514 Çaldıran’da Yavuz Sultan Selim tarafından ezilince Bâbur, Türkistan üzerinde bütün ümitlerini kaybetti.

 

Bütün Türk Edebiyatının en büyük şair ve ediplerinden birisidir. Türkçe’nin Çağatay lehçesi ile şiir yazan şairler içinde Bâbur, Nevai’den sonra en büyüğüdür.

 

1 Comment

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

88 − = eighty seven