Türkmenistan’da Sufi Şeyh Ebu Said Abul Türbesinde Para Bulundu

Cumhurbaşkanı Gurbanguly Berdimuhamedov, kitabın ikinci cildindeki Türkmenistan, Büyük İpek Yolu’nun Kalbi, Avrasya kıtasının iki bölümünün halklarını yüzyıllarca ve hatta binlerce yıl daha da yaklaştırmak için hizmet veren bu eşsiz ticaret rotasıyla ilişkili tarihi yerlerin kritik öneminden bahsediyor.

Bunlardan biri, orta çağ kroniklerine göre birkaç çarşı ve kervansarayın bulunduğu küçük Mehne kasabası. Ancak Mekhne’ye şöhret getiren şey bu değildi – “Bu şehri bütün Müslüman dünyasına yücelten en önemli nesne, halkı Myane Baba olarak bilinen Sufi Şeyh Ebu Said Abul Khayr‘ın türbesiydi”.

Günümüzde, Sufi Şeyh Mäne Baba’nın türbesi, Ahal velayatının Kaakhkinsk eteğinde, Mehne antik kentinin arkeolojik kalıntılarının eteklerinde yer almaktadır. Orta çağdaki kronikçilere göre, içinde kırk (!) ‘Lık tartı için büyük ölçeklere sahip İdris’in bir kervansarayı vardı.

Bu şehri tüm İslam dünyasına yücelten ana nesne, şüphesiz ki, XI. Yüzyılda küllerine dikilen Şeyh Ebu Said’in türbesiydi. Anıt, uzun süredir Türkmenistan’ın Tarihsel ve Kültürel Anıtlarının Korunması, İncelenmesi ve Restorasyonu için Ulusal İdare Uzmanları ve ayrıca Abiverd Devlet Tarih ve Kültür Rezervi personeli tarafından çalışılmıştır.

Araştırmacının, 13. yüzyıldan kalma kültür katmanı düzeyinde, yüzyıllarca süren kaplamanın çok katmanlı yapısını incelemek ve burada yapılan onarım çalışmalarının tarihini belirlemek amacıyla, katın arkeolojik olarak temizliği sırasında türbenin iç kısmının temizlenmesi.

Yüzyıllar boyunca yağan madeni paralar okside olmuş, birbirine yapışmış ve okumaya başlamamıştır. Onları laboratuarda iyice temizledikten sonra, uzmanlar çeşitli kontrol türlerinde gümüş direkler olduklarını tespit edebildiler.

1265-1282’de İlhanlılar devletine hükmeden, 47’si Abaga-Han adında bir yazılı olan toplam 91 adet gümüş sikke bulunmuştur. Başka bir 36 sikke Argun adını okudum. Bu adla, iki büyük tarihi şahsiyet biliniyordu – 1284-1291’de İlhanlı devletini yöneten Argun Han ve Merv’de ikamet eden Horasan’ı yöneten Türkmen Argun Şah.

Argun Han adındaki iki madeni para, özellikle madeni para koleksiyoncularının dikkatini çekti – arkalarında hayvan görüntüleri var: bir tanesinde aslanın dış hatları, diğerinde – boğaya benzeyen bir yaratık.

Uzmanlara göre, bu zoomorfik motifler özellikle o zamanki büyük Horasan kentlerinin darphane karakteristiğiydi.Araştırmacılar arasında, bu imgelerin o yılı, içinde bulundukları on iki yıllık hayvan döngüsünün (işkence) doğu takvimine göre işaretlediği varsayımı var.

Bir başka 8 dirhem de İlhanlılar devletine aittir, ancak cetvelin belirli adını okumak mümkün değildir. Uzmanlar, İslam’a dönüştürülen Rashid el-Din’in raporuna göre, İslam’a dönüştürülen, kutsal yaşlı adam Şeyh Ebu Said Abul Abdül’ün mezarına hacca gitmiş ve doğru düzene sokma emri veren Chingizid Ghazan Han olabileceğini dışlamazlar. O zamanlar türbenin portalı üzerinde inanılmaz bir çini mozaiği ortaya çıkmıştı.

Türkmen devleti Selçuklu devletinin ilk padişahlarını kutsayan büyük yaşlı Myane Baba‘nın türbesi, her zaman insanlara ve cetvellere özen gösterme nesnesi olmuştur. Kronikçiler, Sultan Sanjar‘ın türbeye özel önem verdiğini iddia ediyorlar.

Yazı Google Çevirisidir. Eksikler olabilir.

0Shares

Bir cevap yazın