TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNİN TARİHİ

Türk cihan hakimiyeti kızıl elma
Spread the love

Çağımızda her şeyden önce toplumu bir arada tutma misyonunu ifa eden milliyetçilik, geniş kapsamlı bir siyasî ideoloji olarak Fransız İhtilali ile birlikte ortaya çıkmıştır. Türk siyasî hayatında milliyetçiliğin bir fikir hareketi olarak filizlenmesi ise, Tanzimat döneminde dil ve edebiyatta millîleşme akımları ile başlamıştır. II. Meşrutiyet’le birlikte milliyetçilik, özellikle kültürel alanda ağırlığını hissettirmiştir. Bu dönemde, Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura gibi düşünürlerin çalışmalarında vücut bulan kültürel milliyetçilik; Osmanlıcılık ve İslamcılık’ın bir alternatifi olmaktan ziyade, daha birleştirici ve gerçekçi bir model olarak Cumhuriyet rejiminin ideolojik alt yapısını oluşturmuştur.

Osmanlı Devleti’nin son dönemine damgasını vuran modernleşme çabalarının alacağı istikamete yönelik düşünce ve teklifler, dönemin fikir hareketlerinin ayrışma ve çatışma noktalarını belirleyen önemli eksenlerden biri olmuştur. ‘Kanun-u Kadîm’e dönüş çağrılarının yerini Batılılaşma gayretlerine bıraktığı bu dönemde, devleti hem dış baskılar karşısında güçlendirecek hem de içerde yaşanan sıkıntıların önünü alabilecek bir hal çaresi arayışı, tartışmaların merkezinde yer almıştır. Yenileşme gayretleri doğrultusunda ortaya konan yaklaşımlar basit bir devlet reformunun çok ötesinde birer toplum ve insan projesini de ihtiva etmekteydiler.

turklesmek-islamlasmak-muasirlasmakTürk milliyetçiliğinin en önemli fikrî ve siyasî simalarından biri olan Ziya Gökalp’in “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” üçlemesinde ifadesini bulan bu yaklaşım; bir yandan modernleşme çabalarına hız verilmesini isterken, diğer yandan Türklük ve İslamlık temelinde tanımlanan bir kimlik formülasyonunu da öngörmekteydi.

Hem geleneği hem de geleceği beraberce kucaklayan, süreklilik ve değişimi bir arada barındıran bir temel anlayış üzerine oturan Türk milliyetçiliği, modernleşme gayretlerinin büyük kültürel kırılmalar ve kopuşlar, toplumsal çalkantılar yaşanmadan gerçekleştirilmesini mümkün kılacak bir yaklaşımı ortaya koymuştur.

TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNİN TARİHÎ

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

three + 2 =