Hangi durumlarda abdest yerine teyemmüm edilirTeyemmüm, bazı durumlarda abdest ve gusül yerine geçen istisnai bir uygulama olup, ancak belli bir mazeretin bulunması halinde yapılabilir. Abdest ve gusül için su bulunmaz veya bulunur da kullanma imkanı olmazsa her ikisi yerine geçmek üzere teyemmüm yapılır. Hangi durumlarda abdest yerine teyemmüm edilir? Teyemmümün su bulunmadığında yapılabileceği ayet-i kerimlerde açıkça belirtilmiştir (Maide, 5/6; Nisa, 4/43). Teyemmümle ilgili hadisler de su bulunamadığında teyemmümün yapılabileceği yönündeki Kur’an hükmünü teyit etmektedir. Nitekim bir kenara çekilip duran, cemaatle namaza iştirak etmeyen birini gören Rasulüllah;

“-Ey falan! Neden cemaate iştirak etmiyorsun? “ diye sorduğunda adam:

“-Ey Allah’ın Resulü, cünüp oldum; su da yok” deyince Peygamber (s.a.s.):

“Toprağı kullan, o sana yeterlidir” buyurdular (Buhari, Teyemmüm, 9).

Ayrıca teyemmüm;

a) Abdest veya gusle yetecek miktarda su bulunamaması durumunda,

b) Su bulunduğu halde, suya ulaşma imkanının olmadığı hallerde,

c) Su bulunduğu halde, havanın çok soğuk oluşu, banyo yapacak yerin bulunmayışı gibi engellerle suyu kullanma imkanının bulunmadığı hallerde,

d) Sağlık açısından kullanılmasının sakıncalı olması durumunda,

e) Vücudun veya abdest organlarının yarısından fazlasının yara, yanık vb. sebeplerle yıkanamaması durumunda edilir.

Bu durumda teyemmüm, abdest ve guslün yerine geçer. Uzuvlarının yarısından azında yara olan bir kimse ise, sağlam olan organlarını yıkar, yaralı olanları mesh eder.

Konu ile ilgili bir rivayette ifade edildiğine göre, cünüp olan yaralı bir kişiye gusletmesi söylenmiş, o da yıkanmış ve bu sebeple ölmüştür. Haber Rasulüllah’a ulaşınca, -”O’nu öldürmüşler Halbuki o’na, teyemmüm yeterliydi.” buyurmuştur (Ebu Davud, Taharet, 125 ).

f) Yıkandığı veya abdest azalarını yıkadığı takdirde hastalanması, hastalığının artması veya uzaması söz konusu olan kimse de teyemmüm eder.